Uniek en Anders - bedrijfstrainingen

 

WERKVORMEN

Een socio(eilanden)gram, februari 2002, Leren in ontwikkeling

Klik hier voor een reactie van
Anton Renting (voormalig directeur van Het Westerhonk)
in De dialoog,
Nummer 5, jaargang 1.


klik op de foto voor een vergroting

EEN SOCIO(EILANDEN)GRAM

Veel grote organisaties zijn opgebouwd uit kleine eilanden. Een eilandencultuur heeft voor- en nadelen. Zo kan het functioneren van een subafdeling sterk afhangen van de persoonlijke prioriteiten en paradepaardjes van de leidinggevende. Een onderafdeling kan ook uitblinken in specifieke expertise. In deze werkvorm gaat het niet er zozeer om de plussen en minnen van een eilandencultuur te inventariseren, maar staan de onderlinge contacten, communicatievormen en samenwerkingsverbanden tussen de verschillende eilanden centraal.

Doelen

  • Communicatieve bruggen bouwen tussen afdelingen/teams in organisaties.

  • Kweken van begrip voor elkaars positie

  • Inzicht krijgen in de onderlinge klantverhoudingen

  • Onderlinge samenwerking bevorderen

  • Gezamenlijk plezier beleven

  • Creativiteit en metaforisch denken stimuleren

De zes fasen

Ieder team of organisatorische eenheid schildert, tekent of bouwt zijn eigen werk- en/of wooneiland. Op de afzonderlijke eilanden laten de deelnemers duidelijk naar voren komen wat de concrete gedragingen, structuren, kwaliteiten en/of specifieke vaardigheden van het desbetreffende cluster zijn.

Alle deelnemers wordt per groep in dit stadium verzocht allerlei relevante boven- of ondergrondse verbindingen naar en met andere eilanden te leggen (tunnels, bruggen, scheepvaartverbindingen, pontjes, vliegverbindingen, telefoonlijnen etc.).

De aanwezigen worden uitgenodigd hun eigen eiland via de gebouwde bruggen of gegraven tunnels te verlaten om op bezoek te gaan bij een naburig onbekend eiland. Daar aangekomen verdiepen de eilandhoppers zich in de andere cultuur, gewoontes en eigenaardigheden. Indien er onduidelijkheden zijn, kunnen er open vragen op papier geformuleerd worden.

In deze fase kunnen betrokkenen de open en verhelderende vragen uit fase 3 daadwerkelijk aan elkaar stellen. Vooronderstellingen mogen eveneens worden getoetst.

De betrokkenen keren terug naar hun eigen eiland en verrijken dit met de opgedane kennis. Ze maken het eiland en de communicatielijnen en verbindingen zo transparant mogelijk.

Gezamenlijke afronding en terugkoppeling aan de hand van onder andere de volgende vragen: "Hoe zijn de eilanden gebouwd, hoe liggen ze ten opzichte van elkaar, wat zijn de verschillen en overeenkomsten, op welke manier zijn de verbindingen tussen de eilanden gelegd, hoe zijn samenwerking en communicatie verlopen, waardoor kun je het goede van de eilanden behouden, hoe doorzichtig zijn de verbindingen, hoe stevig zijn de geslagen bruggen?”

Ervaringen:

  • 'Opeens ontdekte ik hoe indirect en ondergronds wij met elkaar communiceren in onze organisatie’

  • 'we zijn ons bewust geworden dat we vooral moeten oefenen in het duidelijk zijn’

  • 'het geheel is meer dan de som der eilanden’

  • 'nooit geweten dat ze zo werkten op die afdeling’

Tot slot nog dit:

Deze werkvorm is binnen en buiten een instelling uitvoerbaar. Het is mogelijk om staand aan een lege witte wand, op tafels of op de grond te werken. Er kan twee- en driedimensionaal worden gewerkt. De groepsgrootte kan variëren van klein (minimaal 20) tot groot (maximaal 80).

Ter introductie kan de trainer een kort verhaal vertellen over diverse eilanden, bijvoorbeeld het protectionistische Engeland of Zeeland met het Deltaplan, of over de onderlinge afhankelijkheid in organisaties.

drs. Hilde Ham is directeur 'Uniek en Anders’ - bureau voor bedrijfstrainingen.