Uniek en Anders - bedrijfstrainingen

 

WERKVORMEN

Muzikale meesterwerken, mei 2000, Nederlands tijdschrift voor bedrijfsopleidingen

klik hier voor een afbeelding van de originele publicatie

 

klik op de foto voor een vergroting

Muzikale meesterwerken

Muziek kan mensen op vele manieren beïnvloeden. Muziek kan bijvoorbeeld stimuleren, inspireren, kalmeren, opzwepen, ontroeren, herinneringen oproepen, energie geven en voor catharsis zorgen. In deze werkvorm wordt muziek als begeleider, toonzetter, sfeer­maker, opwarmer en ontspanningsmiddel gebruikt.

Doelen: spelenderwijs theoretische concepten plus praktische vaardigheden, die in alle lagen van (non-)­profit organisaties voorkomen en nodig zijn, concreet oefenen (visueel, auditief en kinesthetisch) zoals Leiden, Volgen, Aansluiten, Spiegelen en Samenwerken. Bewustwording van onbewuste processen en patronen op gang brengen.

Leiden en Volgen

Voor het Leiden en Volgen wordt er in duo's met stevig panda-krijt op grote witte flappen papier gewerkt. De 'leider' geeft richting en sturing aan een krijtje. Dit wordt door een 'blinde volger', die tijdens de oefening op muziek beide ogen gesloten houdt, losjes in de hand genomen. Na enige minuten worden de rollen omgedraaid.

In de dagelijkse praktijk valt er vaak heel wat na te bespreken over deze korte, maar zeer krachtige oefening. Veel 'leiders' merken immers weerstand bij de 'volgers' die op hun beurt graag een mooie bocht willen afmaken, zich liever niet conformeren, moeite hebben met loslaten of gewoon ambitieus zijn.

Een variant op deze oefening ziet er als volgt uit. Een 'leider' maakt op het ritme van de muziek een golvende, hoekige of rechte lijn op papier en een 'volger' probeert deze te volgen. Een zichtbaar ver­schijnsel is dat sommige 'ongeduldige' of 'gehaaste' volgers de leider dusdanig op de hielen gaan zitten dat deze zich opgejaagd gaat voelen. Het omgekeerde komt ook voor, namelijk dat de volgers op (te) grote afstand blijven en als het ware uit het zicht verdwijnen.

Aansluiten en Spiegelen

Voor het Aansluiten op elkaar ligt een grote rol papier op een lange tafel gereed. Eén van de aanwezi­gen begint met krijt te werken op muziek. Als de cursist klaar denkt te zijn, geeft hij het materiaal door aan een ander groepslid dat verdergaat waar de ander gebleven is.

Het (non-)verbaal Spiegelen van gedrag is al zo oud als de weg naar Rome. Alleen doen we dit meestal op onbewust niveau. We bootsen na en kopiëren gedrag van elkaar wat positief uitgelegd kan worden. Tijdens de spiegel-opdracht werken duo's staand tegenover elkaar en proberen mekaar nauwlettend in de gaten te houden en alle acties op papier met panda-krijt te spiegelen.

Afhankelijk van doelen en opdrachtgevers kunnen in de nabespreking allerlei verbindingen en vertaalsla­gen gelegd worden naar teamwork, samenwerking, individueel en collectief belang, lichaamshouding, herkenning van communicatieprocessen en patronen.

Samenwerken

Zo is het samenspel van Leiden en Volgen als de kunst van het koorddansen. De balans tussen beide is soms in harmonie, dan weer uit evenwicht. Het optimaal Aansluiten bij de ander (klant, medewerker, patiënt, collega) is wenselijk om effectief te communiceren en efficiënt te werken ter voorkoming van spraakverwarringen op Babylonisch inhouds- en betrekkingsniveau.

Sommige 'a-muzikalen' vinden het moeilijk om zich over te geven aan de muziek. Anderen ervaren be­lemmeringen, indien ze de soort muziek (soms klassiek, dan weer pop) die gebruikt wordt niet mooi vinden of als er sterke (hetzij positieve of negatieve) herinneringen naar boven komen.

De commentaren 'wat kinderachtig' of 'ik zit niet op een kleuterschool' zijn ideale opmerkingen om op door te borduren in het kader van ver- en wantrouwen, loslaten versus vasthouden, bekend en onbe­kend, oud en nieuw, anders leren denken en doen, weerstanden.

■ Deze werkvorm is geschreven door Hilde Ham.