Uniek en Anders - bedrijfstrainingen

 

WERKVORMEN

Luisterkijkers, mei 2006, Leren in ontwikkeling

klik hier voor een afbeelding van de originele publicatie

 

LUISTERKIJKERS

Binnen teams ontstaat regelmatig ruis in communicatie, doordat teamleden slecht of met een half oor naar elkaar luisteren of beelden over elkaar invullen. In deze werkvorm staat het luisteren en kijken daarom centraal.

Voor deze oefening is een zaal, die in tweeën kan worden gesplitst plus daaraan grenzend een extra ruimte achter een one-way screen, vereist. Indien deze laatste plek met eenzijdig doorschijnende, glazen wand niet voorhanden is, kunt u zich met een raam op de begane grond of een balkon behelpen. Maar in de wintermaanden kan dit behoorlijk koud zijn voor de cursisten. Tot slot heeft u een aantal gedifferentieerde filmscènes op tv, dvd of video nodig.

Doelen

Bewustwording hoe verschillend, subjectief, selectief, gekleurd en bevooroordeeld wij beelden, mimiek en houdingen waarnemen en interpreteren. We hebben vaak supersnel ons plaatje ingevuld.

Samen ervaren hoe vooringenomen en invullend we luisteren. Wij hebben onze mening over beelden en anderen meteen kant en klaar.

Merken hoe sterk onze eigen referentiekaders en (voor)oordelen werken.

Drie groepen, drie opdrachten, drie fasen

1. Een groep van 15 personen wordt in drieën opgedeeld.

Vijf personen nemen plaats achter het one-way screen of buiten op een balkon, achter een raam. Zij krijgen de opdracht om zonder geluid naar enkele filmbeelden te kijken.

De tweede groep gaat niet vóór, maar letterlijk achter de beeldbuis zitten. Zij luistert naar de filmmuziek, stemmen en geluiden.

De laatste vijf kijken en luisteren op de traditionele manier naar de filmfragmenten.

2. Na iedere scène schrijven de cursisten ongecensureerd hun primaire gedachten en gevoelens op. Ze mogen ook noteren, waarover de film volgens hen gaat, wat hij beoogt of met hen doet.

3. Alle subjectieve, objectieve en selectieve bevindingen worden na afloop gebundeld en nabesproken. Eerst ventileren de “kijkers” hun ideeën en interpretaties. Daarna volgen de “luisteraars”. De traditionele “luisterkijkers” zijn de hekkensluiters. Enkele concrete vragen in de nabespreking zijn: “Hoe kijk je zonder geluid? Hoe luister jij zonder beeld? Hoe beïnvloedt de muziek het beeld? In hoeverre spreken beelden voor zich?”

Ervaringen en persoonlijke reacties

“Ik schrik ervan om te merken, hoe gekleurd en invullend ik kijk. Ik oordeel veel té snel.”

“Hoe en vanuit welk referentiekader ik kijk, bepaalt wat ik al dan niet zie. Ik heb blinde vlekken.”

“Hoe ik luister, bepaalt wat ik wel of niet wil horen, ervaar en persoonlijk interpreteer. Wat ben ik beperkt in mijn waarneming.”

De muziek zonder beelden roept af en toe heftige reacties op, als cursisten merken dat ze volgens hen op een “verkeerd” been, dat afwijkt van het oorspronkelijke verhaal, worden gezet.

De “stomme” beelden roepen soms andere associaties op dan volgens de film de bedoeling is.

De cursisten verschillen onderling nogal van smaak over wat wel of niet passende muziek bij de beelden zou zijn.

De tijdsduur van deze werkvorm is variabel.

De geschiktheid van de filmscènes loopt uiteen van een “Walt Disney” sprookje tot een “Hitchcock” thriller, “Titanic” drama, “The pianist” oorlogsfilm of satire van Van Kooten en De Bie.

Hilde Ham:

Uniek & Anders Bedrijfstrainingen