Uniek en Anders - bedrijfstrainingen

 

WERKVORMEN

Bouw een zo hoog mogelijke toren, februari 2001, Leren in ontwikkeling

klik op de foto voor een vergroting

Bouw een zo hoog mogelijke toren

STRESS KAN VEROORZAAKT WORDEN DOOR EXTERNE EN INTERNE FACTOREN.

DE WERKVORM DIE HIER BESPROKEN WORDT, IS AFKOMSTIG UIT EEN STRESS(PREVENTIE)PROGRAMMA, OPGEBOUWD UIT EEN TIENTAL CONCRETE OEFENINGEN. DE OPDRACHTEN ZIJN GERICHT OP DE EIGEN ERVARING. NA AFLOOP VAN ELKE OPDRACHT WORDT ER STELSELMATIG AFGEROND MET INDIVIDUELE EN GEZAMENLIJKE REFLECTIE.

In de opdracht 'Bouw een zo hoog mogelijke toren' wordt geen druk van buitenaf opgelegd op het eindresultaat en het werktempo. De spelregels zijn zeer ruim. Alles kan en mag, indien het past binnen de bouwopdracht. Zo mogen de cursisten (bij voorkeur maximaal twaalf) onderling bepalen hoe ze de bouwblokken willen gebruiken. Verder wordt aan deze opdracht geen tijdsli­miet gesteld.

FASEN

In het leslokaal staan twee grote tafels klaar zonder stoelen eromheen. Daarop staan twee man­den met daarin blankhouten blokken in diverse soorten en maten (het aantal en de vorm van de blokken hoeft niet voor iedere groep gelijk te zijn).

Twee groepen van maximaal zes deelnemers per groep worden gevormd, doordat iedere cursist een envelop trekt met daarin een prentbriefkaart: tweemaal zes identieke ansichtkaarten in twaalf enveloppen.

Zonder verdere uitleg bouwen de groepen (eventueel stilzwijgend, maar dat hoeft niet) een zo hoog mogelijke toren.

Zodra beide groepen gereed zijn, worden de torens pro forma gemeten en vergeleken.

Daarna worden opdrachten en ervaringen nabesproken.

DOELEN

Gewaarworden dat de vrijheid en het schier onbegrensde in een opdracht enerzijds voor stress en vertwijfeling en anderzijds juist voor veel creativiteit kan zorgen.

Ervaren van rivaliteit, omdat men de opdracht interpreteert alsof de toren hoger moet zijn dan die van de andere groep.

Zelf opgelegde tijdsdruk voelen, omdat men onwillekeurig als eerste klaar wil zijn.

Zichzelf realiseren in hoeverre men zich afhankelijk maakt van een (kwantitatieve) resultaatme­ting.

EFFECTEN

Gedurende het bouwen zie je beide groepen, soms heimelijk, bij elkaar (af)kijken. Hoe doen de anderen het? Op welke manier pakken zij het aan? Hebben zij niet meer blokken dan wij? Af en toe lijkt het er zelfs op dat er meer naar de andere groep wordt gekeken dan dat er in samenwer­king met de eigen groep gebouwd wordt.

Competitie en rivaliteit kunnen positief en stimulerend werken of juist negatief en remmend. De denkbeeldige 'strijd' en de zelfgecreëerde tijdsdruk kunnen ten koste gaan van de hoogte, solidi­teit en esthetiek van de toren, van de belevingen en de samenwerking. Zo willen groepen vreemd genoeg altijd het eerst klaar zijn. Wat kan hiervan de reden zijn en welke drijfveren spelen daar­bij een rol?

De oefening roept ook creativiteit op. Het is in de dagelijkse praktijk zelfs voorgekomen dat een bepaalde groep met tafels, stoelen en ander meubilair ging slepen om zo hoog mogelijk te eindi­gen. Deze groep had kennelijk niet genoeg aan de blokken in de reismanden en schiep spontaan meer mogelijkheden.

AANDACHTSPUNTEN

Deze opdracht lokt bij menig cursist veel kreten uit, en roept ook vragen op. 'Wat een rare op­dracht. We zijn hier niet op de kleuterschool! Hoeveel tijd hebben we? Moeten we alle blokken die in de mand zitten gebruiken? Zijn de manden wel eerlijk gevuld?' Op al deze vragen en op­merkingen wordt in eerste instantie bewust niet gereageerd om de gewenste en mogelijk impul­sieve ervaringen niet te doorkruisen. Eerst doen en ervaren. Daarna reflecteren met in tweede in­stantie natuurlijk uitgebreide tekst en uitleg over het nut van deze oefening.

Tot slot is het zo dat deze oefening niet meteen bij aanvang van een stresstraining wordt gege­ven, aangezien er in het beginstadium nog sprake kan zijn van onderling remmende gêne.